«Είναι λοιπόν φανερό ότι η πόλη υπάρχει εκ φύσεως και προηγείται του ατόμου. Διότι, αν ο καθένας, όταν χωριστεί από το σύνολο, δεν είναι αυτάρκης, θα είναι στην ίδια κατάσταση, όπως όλα τα μέρη προς το σύνολο. Όποιος δεν είναι ικανός να συμμετέχει σε μια κοινότητα ή δεν του χρειάζεται επειδή είναι αυτάρκης, σε καμιά περίπτωση δεν αποτελεί μέρος της πόλης, και κατά συνέπεια είναι ή άγριο ζώο ή θεός.» - Αριστοτέλης
Εισαγωγή
Η έννοια του δημόσιου χώρου ορίζεται σήμερα πρωτίστως με βάση οικονομικά και νομικά κριτήρια. Το κράτος ταυτίζεται ως δημόσιο. Οι επιχειρηματικές φίρμες τυπικά σαν ιδιωτικές. Οι λογομαχίες -της ανύπαρκτης- δημόσιας ζωής περιορίζονται μέσα στα πλαίσια τεχνικών ρυθμίσεων, μεταξύ των δύο προαναφερόμενων τάσεων. Δηλαδή, τα δημόσια πρόσωπα συζητούν για το πόσο μεγάλο πρέπει να είναι το κράτος. Πόσο μεγάλος ο ιδιωτικός-επιχειρηματικός κόσμος. Για το πόσο παρεμβατική ή όχι πρέπει να είναι μια οικονομία. Σχετικά με το ποιος έχει σαν ιδιοκτησία μια συγκεκριμένη υπηρεσία, πώς χρηματοδοτείται αυτή κ.λπ.
Ασφαλώς, αυτές οι τεχνικές και ρυθμιστικές λεπτομέρειες αξίζουν -σε κάποιον βαθμό- προσοχή και συζήτηση. Αυτές αποτελούν τεχνικές τάσεις, οι οποίες επηρεάζουν τη λειτουργικότητα των κοινωνιών και το επίπεδο διαβίωσης των καταναλωτών. Ταυτόχρονα όμως, η οικονομίστικη περιγραφή της πραγματικότητας φτωχοποιεί τελικά τον αντιληπτικό ορίζοντα των ατόμων. Αυτή, τα παγιδεύει αιωνίως κάτω από το βάρος ενός καταναλωτικού υποδείγματος.
Μέσα σε αυτά τα πλαίσια, ο άνθρωπος μπορεί να αποτελεί μόνο καταναλωτή, επιχειρηματία, φορολογούμενο, λογιστική μονάδα, στρατιώτη και εξάρτημα προς «αξιοποίηση». Αυτές τις κοινωνιολογικές κατηγορίες μπορεί να αναπαράγει μια νομική περιγραφή της δημόσιας σφαίρας. Πώς αλλιώς θα μπορούσε να επαναπροσδιοριστεί αυτή έτσι ώστε να ανοίξει τον δρόμο για τη μετάβαση εις ένα ανώτερο ανθρωπολογικό παράδειγμα;
Η έννοια του πολιτικοχωρικού δημοσίου, θα εισαχθεί εδώ, για να γίνουν κατανοητά τα όρια της οικονομικής και κυρίαρχης παραλλαγής του. Μέσα από μια ερασιτεχνική και επιφανειακή συγκριτική «μελέτη» των δύο αυτών εννοιών του δημοσίου, θα γίνει κατανοητό, πως δεν υπάρχει σήμερα ουσιαστικά δημόσιος χώρος και ζωή. Τα κράτη, αποτελούν κλειστές και ιδιωτικές «οντότητες», όπως ακριβώς και οι καπιταλιστικές ανταγωνιστικές εταιρείες.
Η κοινωνία είναι αποκομμένη από το πολιτικό σύστημα. Δεν αναμένεται να συμμετέχει μέσα στους κόλπους του και να καθορίσει πολιτική ατζέντα. Αυτή αποτελεί έναν άξεστο παρείσακτο, η οποία είναι καίριας σημασίας να παραμείνει ιδιώτης, κλεισμένη στον θρυμματισμένο μικρόκοσμό της. Η πολιτικοχωρική εννοιολογία -περί ενός δημοσίου χώρου- μπορεί να αποτελέσει θρεπτικό καύσιμο, για την πληροφόρηση της συνείδησης του αναγνώστη και την επανάκτηση της δημόσιας ζώνης.
Τα αποτελέσματα θα μπορούσαν να είναι διττά. Αφενός, η οικοδόμηση μιας πραγματικής δημοκρατίας και αφετέρου, η υιοθέτηση ενός εναλλακτικού και ανώτερου ανθρωπολογικού προτύπου και τρόπου ζωής, που μπορεί να δομήσει, αναπαράγει και προστατεύσει, αυτό το απαιτητικό πολίτευμα.
Όπως ο άνθρωπος, έτσι και η πολιτεία
Ένας χρήσιμος σταθμός ανάλυσης αποτελεί η διαίρεση της νεωτερικής μέρας σε φάσεις: 1) Φάση προετοιμασίας για εργασία, 2) διεκπεραίωση εργασίας, 3) φάση αποσυμπίεσης από την εργασία.
Το άτομο-μισθωτός ξυπνάει το πρωί και βιώνει τη φάση προετοιμασίας για μετάβαση στην εργασία του. Ακολουθεί δηλαδή μια τελετουργική πρωινή ρουτίνα και έπειτα μεταβαίνει στο εργασιακό πόστο του. Σε μεταγενέστερο βαθμό διεκπεραιώνει τον κοινωνικό του ρόλο, τυπικά μέσα στα πλαίσια μιας εξαρτημένης εργασίας. Αφού ολοκληρωθεί η φάση της δουλειάς, γίνεται πυροδότηση του αποσυμπιεστικού χρόνου. Εδώ εμπεριέχεται η ελευθερία της ιδιώτευσης. Κοινώς, ο ελεύθερος χρόνος.
Κατά τη διάρκεια του ελεύθερου χρόνου -το συμπιεσμένο από την εργασία άτομο- αποσυμπιέζεται μέσα από ενασχόληση με τα χόμπι του, δραστηριότητες, εστίαση σε διαπροσωπικές σχέσεις κ.λπ. Η αποσυμπιεστική φάση οδεύει προς το τέλος της με τον ύπνο, όπου και τερματίζεται και ούτω καθεξής.
Η εργασία -για τα περισσότερα πρόσωπα- αποτελεί απεχθή κατάσταση. Όσο πιο απεχθής και εξουθενωτική γίνεται, τόσο πιο πολύτιμη γίνεται η ατομική ελευθερία και δραστηριοποίησή τους, στον ελεύθερο από την εργασία χρόνο τους.
Η εργασία τοποθετείται στο επίκεντρο της ζωής και αυτή καθοδηγεί τα νήματα της υπόλοιπης ύπαρξης του ανθρώπου. Το φαινόμενο αυτό είναι αλήθεια πλέον για κάθε γεωγραφικό σχεδόν πλάτος και μήκος του πλανήτη. Διαφορετικοί πολιτισμοί, οι οποίοι ακολούθησαν ξεχωριστές ιστορικές τροχιές, που χαρακτηρίζονται από μοναδικά αξιακά συστήματα και παραδόσεις, τελικά συγκλίνουν ως προς την αναπαραγωγή του ίδιου προτύπου ζωής.
Η τεχνική βάση έλαβε παγκόσμιες διαστάσεις και καταπνίγει τις διαφορετικές πολιτισμικές εκφράσεις των κοινωνιών. Τόσο η Κίνα, όσο και η Ινδία, όσο και η Ελλάδα, όσο και οι ΗΠΑ αναπαράγουν τον προαναφερόμενο τρόπο ζωής και την κοινωνιολογική μονάδα του ιδιώτη και καταναλωτή υπηρεσιών.
Ο κόσμος πλέον, -το μόνο που αποζητά- είναι η ίδρυση μιας ιδιωτικής νησίδας απολαύσεων για να περνάει καλά και να αποσυμπιέζεται επαρκώς από τις πιεστικές επιταγές της πραγματικότητας. Αυτός χρειάζεται περισσότερες υπηρεσίες, περισσότερες υποδομές, αύξηση του βιοτικού επιπέδου, μείωση του αισθήματος της δυσαρέσκειας, ενόχλησης και πόνου. Ο κοσμοπολίτης των αεροδρομίων κυνηγάει την ατέρμονη απόλαυση, απασχόληση, βιώνει τη γειτονιά του, την πόλη του, σαν μια υπηρεσιακή παιδική χαρά, η οποία θα «ξεζουμιστεί» από εκείνον στον ελεύθερο χρόνο του, δίχως να υπάρχει αύριο.
Κοντολογίς, έχουμε να κάνουμε με τη συγκρότηση μιας κατηγορίας ανθρώπου, η οποία έχει ανάγκη να περνάει καλά, όχι όμως και να αναλάβει ευθύνες για το οτιδήποτε. Αυτή η μονάδα ατόμου -με τη σειρά της- υποστηρίζει το σύστημα των αγορών και της κοινοβουλευτικής «δημοκρατίας», διότι αυτά αποτελούν -από κοινωνιολογική σκοπιά- μη απαιτητικά συστήματα, τα οποία διασφαλίζουν την ησυχία του. Ο κόσμος διάλεξε την απόλαυση και την ησυχία, εν αντιθέσει της εκτεταμένης ευθύνης, η οποία έρχεται πακέτο σε ανάλογο βαθμό, με τη σωρευτική κοινωνική και πολιτική ελευθερία.
Αυτός είναι ακριβώς και ο λόγος, που οι άνθρωποι «επαναστατούν» κάτω από συνθήκες κοινωνικής αβεβαιότητας και υλικής στέρησης. Έχουν δομήσει μια αμοιβαία κατανόηση με το σύστημα. Εφόσον αυτό παρέχει ησυχία, ασφάλεια, υλική απόλαυση κ.λπ., τόσο ο πληθυσμός θα παρέχει συναίνεση. Όταν εκείνο δεν μπορεί να τηρήσει τη μοναδική του υπόσχεση, ο χομπίστας μετατρέπεται σε εξεγερμένο. Αλλά ως ανώριμη ανθρωπολογική μονάδα, έχει ως στόχο την απoκατάσταση της χαμένης του ιδιωτικής νησίδας. Επιδιώκει απλώς πάλι να περάσει καλά.
Αυτός είναι και ο κύριος λόγος που δεν επιδιώκει τη στοίβαξη της κοινωνικής ελευθερίας (αυτοδιοίκηση της παραγωγής) και της πολιτικής ελευθερίας (αυτοκυβέρνηση της πολιτικής), πάνω στην ατομική του ελευθερία. Εκείνος κρίνει, πως αποτελούν έννοιες αντιθετικές ως προς την ατομική του δραστηριοποίηση. Δεν κατανοεί, -εξαιτίας του βρεφικού του αντιληπτικού σταδίου- πως αυτές έχουν σωρευτική τάση και πως η μία πατάει πάνω στην άλλη.
Η απόρριψη όμως -όπως ειπώθηκε και πριν- είναι συνειδητή ή ημισυνείδητη. Δεν είναι μόνο οι ελευθερίες αυτές σωρευτικές, αλλά και οι ευθύνες που τις συνοδεύουν. Ο σημερινός νεωτερικός τύπος υιοθέτησε τη διοικητική έννοια του δημοσίου χώρου, σαν σημείο αναφοράς, για να μη χρειαστεί να ωριμάσει σαν βιολογικός οργανισμός. Εύχεται να παραμείνει απλά σαν καταναλωτής υπηρεσιών.
Αυτή είναι η προβληματική φύση της υιοθέτησης της έννοιας του οικονομικοδιοικητικού δημοσίου. Σαν αντίδοτο προσφέρεται η σημασιολογία του δημοκρατικού δημοσίου.
Εισαγωγή στο πολιτειακό δημόσιο
Η πολιτικοχωρική έννοια του δημοσίου έχει σχέση με αν κάποιος έχει πρόσβαση σε έναν συγκεκριμένο χώρο, αν διαθέτει συμμετοχική ικανότητα, αν μπορεί να επηρεάσει τη διαμόρφωση της συλλογικής «μοίρας» της πολιτείας του κ.ο.κ. Η προγενέστερη κρατική σημασία αναπαράγει καταναλωτές, λογιστικές μονάδες και εργαλεία. Η πολιτειακή γεννάει και αναπαράγει πολίτες, όχι νομοτυπικής υπόστασης, αλλά ουσιαστικής. Είναι ο ζωτικός χώρος, μέσα στους κόλπους του οποίου, ο κόσμος σπάει την ιδιώτευσή του και συγκροτεί δήμο. Παύει δηλαδή να αποτελεί κατακερματισμένο θραύσμα και μετασχηματίζεται σε συλλογικότητα με βούληση και πολιτική συνείδηση.
Είναι η κοιτίδα η οποία διδάσκει τον κόσμο να συζητάει, να διαφωνεί, να ανέχεται τον άλλον, να ομιλεί μαζί του πρόσωπο με πρόσωπο. Είναι ο θάλαμος, που τελικά καλλιεργεί μια αυτοπειθαρχία και την ανάληψη ενός αισθήματος ευθύνης. Είναι προαπαιτούμενο, που οδηγεί σε εξάσκηση της ελευθερίας του ανθρώπου, με στόχο να μάθει να τη διαχειρίζεται -εις βάθος χρόνου- όπως και θα της άρμοζε. Συνοπτικά, αποτελεί τρόπο ύπαρξης, γόνιμο έδαφος, γεννήτρια δυνατοτήτων, για τη δημιουργία ενός ώριμου ανθρωπολογικού υποδείγματος, το οποίο είναι ικανό να αυτοκυβερνηθεί σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο.
Παρακάτω παρέχεται μια συγκριτική «μελέτη» για να γίνει ορατή η απουσία του δημόσιου χώρου στις μέρες μας, με βάση την πολιτειακή του διάσταση, για την περίπτωση του κράτους και των αγορών.
1. Φυσική προσβασιμότητα στον χώρο
Κράτος: Χαμηλή
Οι πολίτες τυπικά δεν παρευρίσκονται ως παρουσία στα συμβούλια τα οποία ρυθμίζουν την πολιτική ζωή. Εξαίρεση αποτελούν περιορισμένες τοπικές συνελεύσεις.
Επιχείρηση: Μηδενική
Οι πολίτες δεν προβλέπεται να έχουν θέση στον χώρο του ιδιώτη. Ο τρόπος λειτουργίας μιας επιχείρησης δεν αποτελεί υπόθεσή τους.
2. Συμμετοχική ικανότητα
Κράτος: Χαμηλή
Εθνικές εκλογές κάθε 4-5 χρόνια.
Επιχείρηση: Μηδενική
Το κοινό απαγορεύεται να ανακατεύεται στις υποθέσεις του ιδιώτη-επιχειρηματία.
3. Επιρροή στις αποφάσεις
Κράτος: Εξαιρετικά περιορισμένη
Ο κόσμος συμμετέχει π.χ. σε κάποια δημοτικά συμβούλια & εθνικές εκλογές κ.τ.λ. χωρίς όμως να λαμβάνει αποφάσεις ή οι αποφάσεις του να έχουν πρακτικά επιρροή.
Επιχείρηση: Μηδενική
Το κοινό δεν έχει τη δυνατότητα να καθορίσει τις πολιτικές μιας εταιρείας.
4. Θεσμική διαφάνεια
Κράτος: Μερική
Πληθώρα εσωτερικών αποφάσεων και συζητήσεων μπορούν να γίνουν προσβάσιμες και κατανοητές. Ποικίλλει ανά χώρα.
Επιχείρηση: Μηδενική
Κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει τι συζητάνε οι διευθυντές του συμβουλίου της λ.χ. General Motors.
5. Λογοδοσία
Κράτος: Περιορισμένη/Μερική
Θεωρητικά, οι πολιτικοί μπορούν να κρατηθούν υπόλογοι και να τιμωρηθούν, πρακτικά τα πράγματα περιπλέκονται, βλέπε Ελλάδα. Διαφέρει ανά χώρα.
Επιχείρηση: Μηδενική
Η εταιρία δεν λογοδοτεί στο σώμα των πολιτών και δεν αναμένεται κάτι τέτοιο.
6. Διασφάλιση συνεχόμενης θεσμικής παρουσίας
Κράτος: Μηδενική
Ο κόσμος ψηφίζει μια φορά κάθε τέσσερα χρόνια. Έπειτα, το σύστημα μεταμορφώνεται σε κλειστού τύπου διοίκηση, μέχρι να ψηφιστεί ο επόμενος εναλλακτικός υποψήφιος στις μελλοντικές εκλογές, ο οποίος δεν παραδίδει επίσης τον παραμικρό έλεγχο στο κοινό, διαιωνίζοντας για άλλα 4 χρόνια τον κλειστό χαρακτήρα του συστήματος κ.ο.κ.
Επιχείρηση: Μηδενική
Δεν υπάρχει καν επεισοδιακή συμμετοχή των πολιτών, πόσο μάλλον, συνεχιζόμενα εξασφαλισμένη από θεσμική οδό.
7. Δυνατότητα αναθεωρησιμότητας
Κράτος: Εξαιρετικά περιορισμένη
Δεν υπάρχει θεσμικό όργανο το οποίο εκπληρώνει τη δυνατότητα αμφισβήτησης από τον λαό, με σκοπό μετασχηματισμού του συστήματος.
Επιχείρηση: Μηδενική
8. Συμμετρικότητα διαμοιρασμού της πληροφορίας
Κράτος: Μηδενική
Η πληροφόρηση δεν μοιράζεται σχετικά ισότιμα για να έχουν τα άτομα επίγνωση της φύσης του συστήματος για ουσιαστική συμμετοχή τους σε αυτό. Η τάξη των συντονιστών κυβερνάει τον γενικό πληθυσμό.
Επιχείρηση: Μηδενική
9. Εμπειρική κοινωνική συσχέτιση
Κράτος: Περιορισμένη
Ο κόσμος θέλει να κάψει π.χ. τη Βουλή όταν περνάει απέξω. Ακόμη και η ύπαρξη αρνητικού συναισθήματος αναγνωρίζει τουλάχιστον έναν κοινωνικό συσχετισμό μεταξύ κοινωνίας και κοινοβουλίου.
Επιχείρηση: Μηδενική
Πολλές φορές ο κόσμος δεν ξέρει καν πως υπάρχουν αυτές οι εταιρικές δομές. Αποτελούν αόρατες και ολοκληρωτικά μη προσβάσιμες οντότητες ως προς την εμπειρία και συνείδησή του.
Συμπερασματικά τόσο το κράτος, όσο και οι αγορές, αποτελούν ιδιωτικούς μηχανισμούς διοίκησης της κοινωνίας με βάση τον πολιτικοχωρικό άξονα. Το κράτος είναι συγκριτικά κάπως πιο κοντά στην πολιτειακή έννοια ενός δημοσίου χώρου και σώματος, αλλά μόνο έχοντας σαν σημείο αναφοράς τον ιδιωτικό-επιχειρηματικό κόσμο, ο οποίος αποτελεί πράγματι, ολοκληρωτικά ιδιωτική σφαίρα, και από νομική αλλά και από χωρική σκοπιά.
Αντίθετα, το κράτος αποτελεί ιδιωτική οντότητα από χωρική σκοπιά, αλλά δημόσια από λειτουργική σκοπιά, μιας και μπορεί να παρέχει ισότιμη πρόσβαση των αγαθών και υπηρεσιών του, σε ολόκληρο το σώμα των καταναλωτών, εξαιτίας της δυνατότητας κοινωνικοποίησης των υπηρεσιών του.
Φυσικά, αξίζει να σημειωθεί, η περίπτωση των συνεταιριστικών-δημοκρατικών δομών και συμπλεγμάτων του επιχειρηματικού κόσμου. Αυτές μπορούν όντως να μετασχηματιστούν σε δημόσιο χώρο, αλλά μόνο για τους ενεργούς συμμετέχοντες των σχημάτων αυτών, δηλαδή τους ίδιους τους εργαζόμενους-ιδιοκτήτες.
Η κοινωνική-εργασιακή σφαίρα, μπορεί τελικά όντως να μετασχηματιστεί σε δημόσιο χώρο, τικάροντας τις προαναφερόμενες προϋποθέσεις της λίστας. Ως αποτέλεσμα, μια ιδιωτική επιχείρηση μπορεί να κατέχει έναν φαινομενικά υψηλό βαθμό συμβατότητας με την επιζητούμενη πολιτικοχωρική έννοια. Ο μετασχηματισμός της παραγωγικής σφαίρας από καθετοποιημένες «τυραννίδες», σε δημοκρατικούς χώρους συντονισμού της παραγωγής, θα οδηγήσει στην εδραίωση της κοινωνικής ελευθερίας. Ο μετασχηματισμός του κράτους, με ανάλογο τρόπο, με βάση τα κριτήρια του πολιτειακού δημοσίου, θα οδηγήσει στην κρυστάλλωση της πολιτικής ελευθερίας.
Έτσι επιτυγχάνεται ο υπέρτατος στόχος της δημοκρατίας, δηλαδή η σωρευτική τάση της ατομικής, κοινωνικής και πολιτικής ελευθερίας, πράγματα τα οποία δεν είναι αυτοαναιρούμενα, αλλά αλληλοσυμπληρωματικά. Έτσι λύνεται και ένα από τα ουσιαστικότερα προβλήματα της ανθρώπινης ιστορίας, αν όχι το πιο θεμελιώδες. Η τυραννία.
Φυσικά, σε μια δημοκρατική κοινωνία, ο δήμος πρέπει να έχει εξασφαλισμένη την υλική του υπόσταση. Θα μπορούσαν άραγε αυτές οι δύο έννοιες να αλληλοσυμπληρωθούν; Δηλαδή θα μπορούσε η παραγωγή να χαρακτηρίζεται και από τις δύο έννοιες ταυτόχρονα, έτσι ώστε οι καταναλωτές, μέσα από τους ελεύθερους παραγωγούς (εξαιτίας του πολιτικοχωρικού δημοσίου) να λαμβάνουν με βάση τις ανάγκες τους; (χάρις στο οικονομικό και νομικό δημόσιο).
Αυτό αποτελεί ερώτημα το οποίο μπορεί να επιβεβαιωθεί εμπειρικά μόνο μέσα στα πλαίσια ενός ιστορικού και κοινωνικού πειραματισμού, ο οποίος δοκιμάζει μεταξύ πολλαπλών ρυθμιστικών μοτίβων, μια εξερευνητική διαδικασία, την οποία την έχει βαθύτατα ανάγκη η ανθρωπότητα, για να ξεπεράσει τα προβλήματα που τη μαστίζουν.
Το οικονομίστικο λοιπόν δημόσιο διατηρεί μια σημασία -η οποία είναι δομική προϋπόθεση- για την άνθηση μιας δημοκρατίας. Χρειάζεται δηλαδή, μια αξιοπρεπής διαβίωση από την κατώτερη καταναλωτική σκοπιά, για να είναι σε θέση ο καταναλωτής, να μετασχηματιστεί στον ανώτερο και ωριμότερο ρόλο του πολίτη.
Διαχειριστικό και πολιτειακό δημόσιο
1. Παροχή υπηρεσιών εναντίον συμμετοχής και ελέγχου
Διαχειριστικό δημόσιο:Υπάγεται στην κυβερνητική διαχειριστική ομάδα και παρέχει ισότιμη πρόσβαση υπηρεσιών σε όλη τη δημόσια ζωή.
Πολιτειακό δημόσιο: Καθορίζεται από τον βαθμό προσβασιμότητάς του, συμμετοχής μέσα στα πλαίσια του και χάραξη πολιτικής με δεσμευτικό χαρακτήρα.
2. Ενεργό υποκείμενο
Διαχειριστικό δημόσιο: Το κράτος
Πολιτειακό δημόσιο: Το σώμα των πολιτών ως ενεργοί δημιουργοί της πολιτικής μοίρας τους.
3. Ρόλος πολιτών
Διαχειριστικό δημόσιο: Καταναλωτές, ψηφοφόροι, παραγωγικά εργαλεία, φορολογούμενοι.
Πολιτειακό δημόσιο: Ενεργά πολιτικά υποκείμενα, διαμορφωτές της κοινότητάς τους.
4. Συμμετοχική δραστηριότητα
Διαχειριστικό δημόσιο: Εξαιρετικά περιορισμένη μέσα από έμμεσους μηχανισμούς.
Πολιτειακό δημόσιο: Άμεση ή πολύ πιο άμεση σε σύγκριση με την παροντική κατάσταση.
5. Διάρκεια συμμετοχικής κατάστασης
Διαχειριστικό δημόσιο: Χρονικά περιορισμένη. Επεισοδιακός χαρακτήρας συμμετοχής μια φορά κάθε λίγα χρόνια.
Πολιτειακό δημόσιο: Χρονικά συνεχής, η διατήρηση της δημοκρατικής διαβούλευσης προστατεύεται και ενθαρρύνεται θεσμικά.
6. Λογοδοσία πολιτικών αντιπροσώπων
Διαχειριστικό δημόσιο: Πιθανώς υπαρκτή αλλά περιορισμένη και επεισοδιακή.
Πολιτειακό δημόσιο: Συνεχιζόμενος κίνδυνος πειθάρχησης από το πολιτικό σώμα. Ικανότητα κριτικής, αμφισβήτησης και αναθεώρησης του αντιπροσώπου.
7. Ροή μετάδοσης πληροφορίας
Διαχειριστικό δημόσιο: Καθετοποιημένη και με άνισο τρόπο.
Πολιτειακό δημόσιο: Διαλογική και αμοιβαίο διαμοίρασμα της πληροφορίας.
Από τον ιδιώτη στον πολίτη
Ο φιλελεύθερος ανθρωπότυπος, έχει ως στόχο την εξατομίκευση της ζωής του και την ιδιωτική απόλαυσή του. Ο δημοκρατικός ανθρωπότυπος, τη διαμόρφωση της παραγωγικής και πολιτικής μοίρας της πολιτείας του, με γνώμονα το κοινό καλό.
Ο χομπίστας έχει αλλεργία σχετικά με την ανάληψη ευθύνης. Αναζητάει συνεχώς μια ηγετική πατρική φιγούρα, πάνω στην οποία εναποθέτει τις ελπίδες του. Ο ώριμος πολίτης δεν πάσχει από μεσσιανικές αυταπάτες. Είναι πρόθυμος να αναλάβει το βάρος των συνεπειών της κρίσης του και της δράσης του.
Ο παροντικός άνθρωπος αποτελεί απλά αριθμητικό γράφημα, κεφάλαιο πάνω στο οποίο μπορεί να επενδύσει κάποιος, στρατιώτη, εξάρτημα και προέκταση της παραγωγής. Ο δυνητικά μελλοντικός τύπος είναι ενεργό πολιτικό υποκείμενο, που διαμορφώνει την κοινωνική και πολιτική του μοίρα, δίχως να θυσιάζει την ατομική του υπόσταση.
Οι υπαρκτές κοινωνιολογικές κατηγορίες είναι επιθυμοκεντρικές και θυμοκεντρικές. Η πιθανή ωρίμανσή τους, θα οδηγήσει στον λογοκεντρισμό, την προσωπικότητα που μπορεί να κυβερνηθεί και να αυτοκυβερνηθεί παράλληλα.
Ο καταναλωτής πάσχει από μια επιθυμητική φρενίτιδα. Δεν γνωρίζει όρια. Τα πάντα επιτρέπονται. Το μέλος του δήμου χαρακτηρίζεται από έναν αυτοπεριορισμό, που τον οδηγεί σε μια ισορροπημένη ύπαρξη.
Η φιλελεύθερη ανθρωπολογική τυπολογία επιτυγχάνει σύζευξη προσώπων με υλικά αγαθά, υποβαθμίζοντας τις ανθρώπινες διαπροσωπικές σχέσεις. Η ωριμότερη μορφή της, εστιάζει στις ποιοτικές διαπροσωπικές σχέσεις και περιθωριοποιεί τις υλικές υπηρεσίες, μιας και μόνο έτσι μπορεί να επιβιώσει το κύτταρο του δήμου, με στόχο τη συνεχόμενη αναπαραγωγή ενός απαιτητικού πολιτεύματος, όπως η δημοκρατία.
Ο μετα-ελκυστής και κινητήρια δύναμη, που τροφοδοτεί την ταυτότητα του πρώτου είναι ο μηδενισμός. Αυτός του τελευταίου η δημιουργική ελευθερία.
Η φιλελεύθερη μονάδα εστιάζει στο ιδιωτικό συμφέρον. Η επιθυμητή κοιτάζει πρωτίστως το δημόσιο συμφέρον και τα κοινά.
Εν κατακλείδι, η υιοθέτηση της πολιτικοχωρικής έννοιας του δημοσίου, είναι σε θέση να οδηγήσει σε συγκρότηση δήμου και μελλοντικά μιας δημοκρατικής πολιτειακής πραγματικότητας, που θα μετασχηματίσει τον κυρίαρχο παροντικά ανθρωπότυπο, σε ανώτερα και πιο ώριμα παραδείγματα ανθρωπολογικής υπάρξεως. Το νεωτερικό οικονομίστικο μικρόβιο, έχει αποικήσει το μυαλό του πληθυσμού και έχει φτωχύνει τον αντιληπτικό του ορίζοντα. Η μετάβαση σε νέα τροπικότητα ύπαρξης, θα επιτευχθεί μόνο όταν το θελήσει ο ίδιος ο κόσμος και αν δεν το θελήσει, το πρόβλημα της ευρύτερης τυραννίας δεν θα δεχθεί επίλυση.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου